Een rhombus profiel is een van de meest gevraagde profielen voor moderne gevelbekleding en schuttingen. De strakke schaduwlijnen, de open structuur en de rustige uitstraling maken het populair bij architecten, aannemers en doe-het-zelvers.

Maar er zit meer achter dan alleen de vorm. De manier waarop je rhombus monteert, de houtsoort die je kiest en de voegbreedte die je aanhoudt bepalen of je gevel er over tien jaar nog goed uitziet. In dit artikel lees je wat een rhombus profiel precies is, welke montagevarianten er zijn, hoeveel planken je nodig hebt en waar het in de praktijk misgaat.

Wat is een rhombus profiel?

Een rhombus profiel is een houten plank waarvan beide lange zijden onder dezelfde hoek zijn afgeschuind. In doorsnede levert dat een ruit- of trapeziumvorm op. Vandaar de naam: rhombus betekent ruit.

De standaard afschuining is 15 graden. Daarnaast bestaan er varianten met een steilere hoek van ongeveer 25 graden, die een uitgesprokener schaduweffect geven.

Die schuine kant heeft twee functies:

• Waterafvoer. Bij horizontale montage helpt het schuine vlak regenwater naar buiten en naar beneden af te voeren, zodat er geen water op de plank blijft staan.
• Schaduwwerking. Door de hoek ontstaat een diepe schaduwlijn tussen de planken. Dat geeft de gevel reliëf zonder dat je dikke, zware delen nodig hebt.

Verschil met andere gevelprofielen

Zweeds rabat en potdeksel: is dat hetzelfde?

Deze twee termen worden vaak door elkaar gebruikt, en dat is niet helemaal onterecht. Het verschil zit hem hierin:

• Potdekselen is in de eerste plaats een montagetechniek. Je legt planken horizontaal van onder naar boven, waarbij elke plank een paar centimeter over de onderliggende valt. Dat kan met gewone rechte planken.
• Zweeds rabat is een specifiek profiel: een taps toelopende plank, vaak met een sponning of messing en groef, zodat de delen in elkaar schuiven. Je monteert ze potdekselend, maar de plank stuurt de overlap.

In de praktijk noemen veel leveranciers Zweeds rabat gewoon een potdekselplank, en dat is correct: het resultaat is in beide gevallen een gesloten gevel met overlappende delen. Het verschil zit vooral in de afwerking. Zweeds rabat oogt strakker en regelmatiger, rechte potdekselplanken geven een grovere, traditionelere uitstraling.

Kort door de bocht: rabat en potdeksel kies je voor een gesloten, klassieke gevel. Rhombus kies je voor een strakke, moderne gevel met zichtbare schaduwvoegen.

Open, half-open of gesloten monteren

Dit is het belangrijkste keuzemoment en tegelijk het punt waar de meeste mensen overheen lezen. Een rhombus profiel is geen vast systeem, maar een plankvorm die je op drie manieren kunt aanbrengen.

Open montage

De planken worden met een open voeg van ongeveer 10 tot 20 mm onder elkaar geschroefd. Je kijkt schuin gezien tegen het schuine vlak aan, recht van voren zie je een smalle spleet. Dit is de klassieke rhombus-look.

Half-open montage

De planken overlappen elkaar deels, zodat er geen rechtstreekse doorkijk is maar wel een duidelijke schaduwvoeg. Je hebt hierbij meer planken per vierkante meter nodig dan bij open montage.

Gesloten montage

Hiervoor gebruik je een rhombus profiel met sponning, messing en groef of veer. De planken vallen in elkaar en sluiten de gevel volledig af. Dit is de keuze voor een berging, tuinhuis of schutting waar je geen doorkijk wilt.

Toepassingen

• Gevelbekleding: de meest voorkomende toepassing, van nieuwbouwwoningen tot bedrijfspanden.
• Schuttingen en tuinschermen: vaak in combinatie met een stalen of houten frame. Bij een schutting op de erfgrens is een gesloten of half-open uitvoering meestal prettiger in verband met privacy.
• Overkappingen en carports: zowel als zijwand als voor het plafond.
• Tuinkamers en bergingen.
• Poorten en deuren in de gevel, waarbij het profiel doorloopt zodat de deur wegvalt in het gevelbeeld.
• Erfafscheidingen bij bedrijfspanden, waar de open structuur zorgt voor een lagere windbelasting dan bij een dichte wand.

Welke houtsoorten zijn geschikt?

De houtsoort bepaalt de levensduur, de stabiliteit, het onderhoud en de prijs. De duurzaamheidsklasse loopt van 1 (zeer duurzaam) tot 5 (niet duurzaam) en zegt iets over de weerstand tegen schimmels en houtrot.

Twee dingen die vaak verkeerd worden voorgesteld:

1. Grenen en vuren zijn onbehandeld niet geschikt voor buiten. In onbehandelde vorm zitten ze in klasse 4 tot 5. Ze zijn pas bruikbaar na impregneren of thermisch modificeren. Kies je voor de goedkoopste optie, dan koop je feitelijk onderhoud in.
2. Duurzaam hout betekent niet onderhoudsvrij. De duurzaamheidsklasse zegt iets over houtrot, niet over kleur, scheurvorming of vervuiling.

Hoeveel planken heb je nodig?

Reken niet met de plankbreedte, maar met de werkende breedte: de breedte die één plank op de gevel daadwerkelijk afdekt.

• Open montage: werkende breedte = plankbreedte + voegbreedte
• Half-open of gesloten montage: werkende breedte = plankbreedte − overlap

Vervolgens geldt:

Aantal strekkende meters per m² = 1000 ÷ werkende breedte in mm

Rekenvoorbeeld

Je gebruikt planken van 20 x 90 mm met een open voeg van 15 mm.

• Werkende breedte: 90 + 15 = 105 mm
• Strekkende meters per m²: 1000 ÷ 105 = 9,5 meter

Voor een gevel van 24 m² heb je dus ongeveer 24 × 9,5 = 228 strekkende meter nodig. Tel daar 5 tot 10 procent zaagverlies bij op, en meer als je met verstek werkt of veel korte stukken rond kozijnen hebt.

Veel gebruikte maten liggen tussen ongeveer 18 en 27 mm dik en 65 tot 140 mm breed. Welke maten en houtsoorten wij op voorraad hebben, zie je in ons assortiment rhombus profielen.

Onderconstructie en ventilatie

Een houten gevel werkt alleen goed als de achterliggende constructie klopt. Dit is waar de meeste schadegevallen ontstaan.

Ventilerende spouw
Houd minimaal 20 mm luchtruimte achter de bekleding aan. Die spouw moet onderaan én bovenaan open zijn, zodat er lucht doorheen kan stromen en vocht kan afvoeren. Een gevel die alleen onderin ventileert, ventileert niet.

Regelwerk
Bevestig het regelwerk verticaal wanneer je de planken horizontaal aanbrengt. Houd een hart-op-hart afstand aan van ongeveer 40 tot 60 cm, afhankelijk van de dikte van de planken. Dunnere planken vragen om kleinere afstanden.

Kruisregelwerk
Wil je de planken verticaal aanbrengen, dan heb je dubbel regelwerk nodig: eerst verticaal, daarna horizontaal, zodat de spouw blijft doorlopen.

Onderzijde afsluiten
Breng onderin een insectengaas aan met een maaswijdte van ongeveer 2 tot 3 mm. Fijner gaas raakt verstopt met stof en pollen en blokkeert je ventilatie.

Achtergrond
Bij open montage: zwarte, UV-bestendige folie of zwart geschilderd regelwerk. Gewone bouwfolie verkleurt en scheurt onder UV.

Bevestiging

Gebruik roestvast staal
Verzinkte schroeven roesten op termijn en geven zwarte strepen op je gevel. Bij looizuurhoudende houtsoorten zoals red cedar, padoek, bangkirai en eiken gaat dat sneller en is de vlekvorming heftiger. Gebruik rvs A2, en rvs A4 (316) aan de kust, bij Accoya en bij hardhout.

Voorboren
Bij hardhout, thermisch gemodificeerd hout en dicht bij de kopse kant altijd voorboren. Thermisch hout is brozer dan onbehandeld hout en scheurt zonder voorboren makkelijk uit.

Aantal schroeven per regel
Bij planken tot ongeveer 100 mm breed volstaat één schroef per kruising met het regelwerk. Zo kan de plank werken zonder te scheuren. Bij bredere planken gebruik je er twee, maar houd ze dan niet strak tegen de randen.

Afstand tot de kopse kant
Houd minimaal 20 mm aan en boor voor. Kopse kanten zijn de zwakste plek van elke houten gevel.

Kopse kanten behandelen
Zaag je planken op maat, dan snijd je door de beschermlaag heen. Behandel verse zaagkanten met een geschikte grondlaag of wasstop, zeker bij verduurzaamd hout.

Werking van hout en de juiste voegbreedte

Hout krimpt en zet uit met het vochtgehalte. Dat betekent dat de voeg die je vandaag aanhoudt, over een half jaar anders is.

• Monteer je in de zomer met droog hout, houd dan een iets ruimere voeg aan. Het hout zet in de winter uit.
• Monteer je met vers, vochtiger hout, houd dan een iets krappere voeg aan. Het hout krimpt bij het drogen.

Laat de planken bij voorkeur enkele dagen acclimatiseren op de plek waar ze verwerkt worden, afgedekt en met tussenlatten zodat er lucht bij kan.

Veelgemaakte fouten

1. Geen of te weinig ventilatie achter de bekleding. Verreweg de belangrijkste oorzaak van vroegtijdige schade.
2. Verzinkte in plaats van roestvaste schroeven. Zichtbare roestsporen binnen enkele jaren.
3. Lichte folie achter open voegen. Je ziet elke naad en elk stukje tape terug in het gevelbeeld.
4. Twee schroeven in een smalle plank. De plank kan niet werken en scheurt.
5. Onbehandelde kopse kanten na het op maat zagen.
6. De onderste plank te dicht op het maaiveld.
7. Voegbreedte kiezen zonder rekening te houden met het seizoen.
8. Rekenen met plankbreedte in plaats van werkende breedte, waardoor je structureel te weinig materiaal bestelt.

Veelgestelde vragen

Wat betekent rhombus?

Rhombus is het Latijnse woord voor ruit. Het verwijst naar de ruit- of trapeziumvormige doorsnede van de plank, die ontstaat doordat beide lange zijden onder dezelfde hoek zijn afgeschuind.

Kun je een rhombus profiel verticaal monteren?

Ja. Je hebt dan wel kruisregelwerk nodig om de spouw te laten doorlopen, en je moet extra aandacht besteden aan de afwerking boven- en onderin, omdat water langs de plank naar beneden loopt.

Kun je door een rhombus gevel heen kijken?

Bij open montage wel, schuin gezien zie je door de voeg. Wil je geen doorkijk, kies dan voor half-open of gesloten montage of voor een profiel met sponning.

Hoeveel voeg houd je aan?

Bij open montage doorgaans 10 tot 20 mm, afhankelijk van het gewenste beeld en het vochtgehalte van het hout bij montage.

Moet een rhombus gevel elk jaar behandeld worden?

Nee. Onbehandeld laten vergrijzen is bij duurzame houtsoorten een volwaardige keuze. Wil je de oorspronkelijke kleur behouden, dan reken je op herbehandeling elke 1 tot 3 jaar.

Is een rhombus schutting winddoorlatend?

Bij open montage wel, en dat is een voordeel: de windbelasting op de constructie is lager dan bij een volledig dichte wand.

Advies over jouw project

Een rhombus profiel is een goede keuze als je een strakke, moderne gevel of schutting wilt met een lange levensduur. De vorm doet het werk, maar het resultaat staat of valt bij de montage: ventilatie, bevestiging en voegbreedte bepalen hoe je gevel er over tien jaar bij staat.

Weet je nog niet welke houtsoort, maat of montagevariant bij jouw project past? Bekijk ons assortiment rhombus profielen of neem contact op met Houthandel Dronten. We rekenen graag met je mee hoeveel materiaal je nodig hebt.